{"id":354,"date":"2026-06-03T18:11:46","date_gmt":"2026-06-03T18:11:46","guid":{"rendered":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/2026\/06\/03\/borneo\/"},"modified":"2026-06-03T18:11:46","modified_gmt":"2026-06-03T18:11:46","slug":"borneo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/2026\/06\/03\/borneo\/","title":{"rendered":"borneo"},"content":{"rendered":"<p>= Borneo \u2013 \u0110\u1ea3o Ng\u1ecdc C\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 V\u00e0 S\u1ee9c H\u00fat V\u1edbi World Cup 2026 =<\/p>\n<p>== Borneo l\u00e0 g\u00ec? T\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u1edbn th\u1ee9 ba th\u1ebf gi\u1edbi ==<\/p>\n<p>Borneo l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u1edbn th\u1ee9 ba tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o M\u00e3 Lai thu\u1ed9c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. V\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch kho\u1ea3ng 748.000 km\u00b2, Borneo tr\u1ea3i d\u00e0i qua ba qu\u1ed1c gia ch\u1ee7 quy\u1ec1n g\u1ed3m Indonesia, Malaysia v\u00e0 Brunei. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n 21 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u0103n h\u00f3a, ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 phong t\u1ee5c t\u1eadp qu\u00e1n \u0111\u1eb7c s\u1eafc. Borneo \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 &#8220;\u0110\u1ea3o Ng\u1ecdc&#8221; nh\u1edd h\u1ec7 sinh th\u00e1i phong ph\u00fa, r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi nguy\u00ean sinh v\u00e0 c\u00e1c d\u00e3y n\u00fai h\u00f9ng v\u0129.<\/p>\n<p>== V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Borneo ==<\/p>\n<p>Borneo n\u1eb1m \u1edf v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i trung t\u00e2m \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, gi\u1eefa bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 bi\u1ec3n Sulawesi. Ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 ph\u00eda b\u1eafc thu\u1ed9c v\u1ec1 Malaysia v\u1edbi hai bang Sabah v\u00e0 Sarawak, trong khi Brunei t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf ph\u00eda b\u1eafc. Ph\u1ea7n l\u1edbn di\u1ec7n t\u00edch c\u00f2n l\u1ea1i thu\u1ed9c Indonesia, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kalimantan. V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd n\u00e0y khi\u1ebfn Borneo tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3m giao thoa v\u0103n h\u00f3a gi\u1eefa c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 c\u1ea7u n\u1ed1i quan tr\u1ecdng trong giao th\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1edbi World Cup 2026.<\/p>\n<p>== L\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c khai ph\u00e1 c\u1ee7a Borneo ==<\/p>\n<p>Borneo c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, ban \u0111\u1ea7u l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba Sundaland. T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XV, ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i gi\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u du nh\u1eadp v\u00e0o \u0111\u1ea3o th\u00f4ng qua c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 XVI, th\u1ef1c d\u00e2n H\u00e0 Lan v\u00e0 Anh b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2m nh\u1eadp, thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c \u0111\u1ed3n \u0111i\u1ec1n v\u00e0 khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean. N\u0103m 1963, Sabah v\u00e0 Sarawak gia nh\u1eadp Li\u00ean bang Malaysia, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t quan tr\u1ecdng trong l\u1ecbch s\u1eed ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y.<\/p>\n<p>== H\u1ec7 \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a Borneo ==<\/p>\n<p>Borneo l\u00e0 m\u00e1i \u1ea5m c\u1ee7a kho\u1ea3ng 15.000 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1eb7c h\u1eefu kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf b\u1ea5t k\u1ef3 n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. R\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Borneo \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 &#8220;l\u00e1 ph\u1ed5i xanh&#8221; c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch r\u1eebng nguy\u00ean sinh chi\u1ebfm h\u01a1n 70% l\u00e3nh th\u1ed5. H\u1ec7 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt t\u1ea1i \u0111\u00e2y v\u00f4 c\u00f9ng phong ph\u00fa v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i nh\u01b0 orangutan Borneo, voi l\u00f9n Borneo, t\u00ea t\u00ea v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m lo\u00e0i chim. N\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n thi\u00ean nhi\u00ean Borneo lu\u00f4n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m l\u1edbn t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh World Cup 2026 v\u1edbi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p>== C\u00e1c qu\u1ed1c gia li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Borneo ==<\/p>\n<p>Borneo l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o chung c\u1ee7a ba qu\u1ed1c gia v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ri\u00eang bi\u1ec7t. Indonesia ki\u1ec3m so\u00e1t ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi kho\u1ea3ng 73% di\u1ec7n t\u00edch, bao g\u1ed3m t\u1ec9nh Kalimantan. Malaysia s\u1edf h\u1eefu hai bang Sabah v\u00e0 Sarawak \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 26% di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea3o. Brunei l\u00e0 qu\u1ed1c gia nh\u1ecf nh\u1ea5t nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ee9c s\u1ed1ng cao nh\u1ea5t khu v\u1ef1c, t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf ph\u00eda b\u1eafc Borneo. M\u1ed7i qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p ri\u00eang cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o v\u00e0 \u0111\u1ec1u quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1ec3 thao l\u1edbn nh\u01b0 World Cup 2026.<\/p>\n<p>== Brunei \u2013 Qu\u1ed1c gia gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t tr\u00ean Borneo ==<\/p>\n<p>Brunei l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u m\u1ecf d\u1ed3i d\u00e0o. Qu\u1ed1c gia n\u00e0y c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 kho\u1ea3ng 450.000 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi l\u1ed1i s\u1ed1ng xa hoa, h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c mi\u1ec5n ph\u00ed v\u00e0 y t\u1ebf mi\u1ec5n ph\u00ed cho c\u00f4ng d\u00e2n. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn n\u1ed5i b\u1eadt t\u1ea1i Brunei bao g\u1ed3m th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3i gi\u00e1o Sultan Omar Ali Saifuddien, l\u00e0ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang Brunei v\u00e0 khu r\u1eebng ng\u1eadp m\u1eb7n b\u1ea3o t\u1ed3n. D\u00f9 kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp tham gia World Cup 2026, Brunei v\u1eabn theo d\u00f5i s\u00e1t sao gi\u1ea3i \u0111\u1ea5u n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng y\u00eau b\u00f3ng \u0111\u00e1 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p>\n<p>== Malaysia tr\u00ean \u0111\u1ea3o Borneo \u2013 Sabah v\u00e0 Sarawak ==<\/p>\n<p>Hai bang Sabah v\u00e0 Sarawak thu\u1ed9c Malaysia l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn du l\u1ecbch h\u1ea5p d\u1eabn nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1ea3o Borneo. Sabah n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi \u0111\u1ec9nh n\u00fai cao nh\u1ea5t Malaysia \u2013 n\u00fai Kinabalu \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 Di s\u1ea3n Th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f9ng c\u00e1c b\u00e3i bi\u1ec3n tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p t\u1ea1i Kota Kinabalu. Sarawak \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng vi\u00ean qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Mulu \u2013 n\u01a1i c\u00f3 nh\u1eefng hang \u0111\u1ed9ng l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u1ed9i tuy\u1ec3n b\u00f3ng \u0111\u00e1 qu\u1ed1c gia Malaysia \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ea1nh tranh t\u1ea5m v\u00e9 tham d\u1ef1 v\u00f2ng lo\u1ea1i World Cup 2026, mang \u0111\u1ebfn hy v\u1ecdng cho ng\u01b0\u1eddi h\u00e2m m\u1ed9 Borneo.<\/p>\n<p>== Indonesia \u2013 Kalimantan tr\u00ean h\u00e0nh tr\u00ecnh World Cup 2026 ==<\/p>\n<p>Kalimantan l\u00e0 ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Indonesia tr\u00ean \u0111\u1ea3o Borneo, chi\u1ebfm di\u1ec7n t\u00edch l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi n\u0103m t\u1ec9nh h\u00e0nh ch\u00ednh. Th\u00e0nh ph\u1ed1 Nusantara \u2013 th\u1ee7 \u0111\u00f4 m\u1edbi c\u1ee7a Indonesia \u2013 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, h\u1ee9a h\u1eb9n tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf quan tr\u1ecdng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Indonesia l\u00e0 qu\u1ed1c gia c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 v\u00e0 \u0111\u1ed9i tuy\u1ec3n b\u00f3ng \u0111\u00e1 qu\u1ed1c gia Garuda lu\u00f4n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 nhi\u1ec7t t\u00ecnh t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi h\u00e2m m\u1ed9 t\u1ea1i Kalimantan. Hy v\u1ecdng l\u1ecdt v\u00e0o v\u00f2ng lo\u1ea1i World Cup 2026 \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u1ea7u th\u1ee7 tr\u1ebb t\u00e0i n\u0103ng.<\/p>\n<p>== Du l\u1ecbch Borneo \u2013 \u0110i\u1ec3m \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1 ==<\/p>\n<p>Du l\u1ecbch Borneo ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1edd v\u00e0o v\u1ebb \u0111\u1eb9p thi\u00ean nhi\u00ean hoang s\u01a1 v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Du kh\u00e1ch c\u00f3 th\u1ec3 tham quan r\u1eebng nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi nguy\u00ean sinh, ng\u1eafm nh\u00ecn orangutan trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng t\u1ef1 nhi\u00ean, l\u1eb7n bi\u1ec3n t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea3o nh\u1ecf xung quanh v\u00e0 leo n\u00fai t\u1ea1i V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia Kinabalu. C\u00e1c tour du l\u1ecbch sinh th\u00e1i t\u1ea1i Borneo ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi xu h\u01b0\u1edbng du l\u1ecbch b\u1ec1n v\u1eefng m\u00e0 World Cup 2026 c\u0169ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn. N\u0103m 2026, Borneo d\u1ef1 ki\u1ebfn \u0111\u00f3n l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn du kh\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u fan b\u00f3ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ed1c gia tham d\u1ef1 gi\u1ea3i \u0111\u1ea5u.<\/p>\n<p>== V\u0103n h\u00f3a v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi Borneo ==<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Borneo thu\u1ed9c nhi\u1ec1u d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c nhau v\u1edbi h\u01a1n 50 nh\u00f3m etnic sinh s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1ea3o. Ng\u01b0\u1eddi Dayak l\u00e0 c\u01b0 d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi c\u00e1c phong t\u1ee5c v\u00e0 nghi l\u1ec5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi Malay chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 t\u1ea1i c\u00e1c v\u00f9ng duy\u00ean h\u1ea3i, trong khi ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn. C\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u01b0 Gawai Dayak, Tahun Baru Melanau thu h\u00fat \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o du kh\u00e1ch tham gia. V\u0103n h\u00f3a \u1ea9m th\u1ef1c Borneo c\u0169ng r\u1ea5t phong ph\u00fa v\u1edbi c\u00e1c m\u00f3n \u0103n \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng nh\u01b0 sago, c\u00e1 n\u01b0\u1edbng v\u00e0 r\u01b0\u1ee3u c\u1ecd \u2013 t\u1ea1o n\u00ean b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang bi\u1ec7t cho h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y.<\/p>\n<p>== Kinh t\u1ebf Borneo trong b\u1ed1i c\u1ea3nh h\u1ed9i nh\u1eadp ==<\/p>\n<p>Kinh t\u1ebf Borneo ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o ba tr\u1ee5 c\u1ed9t l\u00e0 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 du l\u1ecbch. C\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m ch\u00ednh g\u1ed3m d\u1ea7u c\u1ecd, cao su, g\u1ed7 v\u00e0 kh\u00ed t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, Brunei l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia xu\u1ea5t kh\u1ea9u<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"text-justify mb-2\" >= Borneo \u2013 \u0110\u1ea3o Ng\u1ecdc C\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 V\u00e0 S\u1ee9c H\u00fat V\u1edbi World Cup 2026 = == Borneo l\u00e0 g\u00ec? T\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u1edbn th\u1ee9 ba th\u1ebf gi\u1edbi == Borneo l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u1edbn th\u1ee9 ba tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, n\u1eb1m \u1edf trung [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-354","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lich-thi-dau-ket-qua"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/klivevietnam.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}